طلا چگونه درست میشود؟ عناصر و مواد تشکیل دهنده طلا

طلا در حالت طبیعی خود فلزی نرم و درخشان است و به‌تنهایی نمی‌تواند دوام کافی برای ساخت زیورآلات داشته باشد. به همین دلیل، در فرآیند ساخت با فلزاتی مثل نقره، مس یا پالادیوم مخلوط می‌شود تا هم سخت‌تر شود و هم رنگ مناسبی پیدا کند. درصد همین فلزات کمکی است که عیار طلا و در نهایت کیفیت هر قطعه را تعیین می‌کند. وقتی خریدار این موضوع را بداند، می‌تواند با آگاهی بیشتری انتخاب کند و ارزش واقعی جواهری که می‌خرد را بهتر بشناسد. در جاناگلد گالری هم همین دقت در انتخاب ترکیبات استاندارد، اصل اول کیفیت محصولات است.

ساختار اتمی طلا

بسیاری از خریداران وقتی طلا می‌خرند، فقط به ظاهر و درخشش آن توجه می‌کنند و کمتر کسی به این فکر می‌کند که چه چیزی در دل این فلز باعث شده تا هزاران سال جایگاهش در جواهرسازی حفظ شود. جواب این سؤال را باید در ساختار اتمی طلا پیدا کرد، چیزی که مستقیماً روی کیفیت، رنگ و دوام جواهرات اثر می‌گذارد. در ادامه به مهم‌ترین ویژگی‌های اتمی طلا اشاره می‌کنیم:

• طلا با نشانه شیمیایی Au و عدد اتمی ۷۹ در گروه یازدهم جدول تناوبی جای دارد و یکی از فلزات واسطه به‌حساب می‌آید.
• در طبیعت فقط یک نوع از این فلز وجود دارد، یعنی همه اتم‌های طلا ساختار هسته‌ای کاملاً یکسانی دارند و همین یکدستی، یکی از دلایل اصلی خلوص بالای آن است.
• آرایش الکترون‌های طلا باعث می‌شود این فلز در برابر هوا، رطوبت و بیشتر اسیدها واکنش تقریباً صفری داشته باشد، به همین خاطر است که با گذشت زمان نه کدر می‌شود و نه زنگ می‌زند.
• ساختار فشرده اتم‌های طلا هم آن را به فلزی چکش‌خوار و قابل‌انعطاف تبدیل کرده، تا جایی که می‌شود آن را به ورقه‌های بسیار نازک تبدیل کرد بدون اینکه بشکند.
• همین خصوصیات اتمی است که طلا را به فلزی تبدیل کرده که در برابر زمان دوام می‌آورد و جواهر ساخته‌شده از آن، نسل به نسل قابلیت نگهداری دارد.

در نهایت می‌شود گفت چیزی که طلا را از بقیه فلزات متفاوت می‌کند، فقط درخشش بیرونی‌اش نیست؛ بلکه همین ساختار درونی پایدار و خاص آن است که آن را به فلزی تبدیل کرده که در برابر زمان دوام می‌آورد و می‌تواند نسل به نسل دست به دست بچرخد.

نحوه تشکیل طلا

شکل‌گیری طلا داستانی است که قدمتش به میلیون‌ها سال پیش برمی‌گردد و وقتی این فرآیند را بشناسیم، نگاهمان به ارزش واقعی این فلز هم تغییر می‌کند.شکل‌گیری طلا داستانی است که قدمتش به میلیون‌ها سال پیش برمی‌گردد و وقتی این فرآیند را بشناسیم، نگاهمان به ارزش واقعی این فلز هم تغییر می‌کند. در ادامه ابتدا ببینیم طلا چطور در دل زمین پدید می‌آید و سپس مواد تشکیل‌دهنده انواع مختلف طلا را معرفی می‌کنیم.
طلا را معمولاً به شکل رگه‌های نازک یا تکه‌های پراکنده در دل سنگ‌های معدنی پیدا می‌کنند، رگه‌هایی که اغلب درون سنگ‌های کوارتز یا سنگ‌های آتشفشانی شکل گرفته‌اند. در عمق زمین هم، در سنگ‌های آذرین و دگرگونی، حرارت طبیعی زمین روی آب‌های داغی که پر از مواد معدنی هستند اثر می‌گذارد؛ این آب‌ها از شکاف و ترک سنگ‌ها عبور می‌کنند، طلا را در خود حل می‌کنند و وقتی به‌مرور سرد می‌شوند، طلا به شکل رسوبات کوچک ته‌نشین می‌شود و معادن طلا همین‌طور شکل می‌گیرند.
بخشی دیگر از طلا هم در طول زمان توسط آب از همین رگه‌ها جدا شده و به شکل ذرات ریز در بستر رودخانه‌ها باقی می‌ماند که به آن طلای آبرفتی می‌گویند. در ادامه، مواد تشکیل‌دهنده انواع مختلف طلا را معرفی می‌کنیم تا بدانید در ساخت هر کدام از زیورآلات چه ترکیباتی به کار رفته است.

مواد تشکیل دهنده طلا زرد

طلای زرد یکی از کلاسیک‌ترین و پرطرفدارترین رنگ‌های طلا در بین مشتریان است و خیلی‌ها نمی‌دانند که این رنگ گرم و درخشان، نتیجه یک ترکیب دقیق از چند فلز است، نه یک طلای خام و دست‌نخورده. طلای زرد معمولاً از طلای خالص به همراه مقداری مس و نقره ساخته می‌شود. برای مثال، در طلای زرد ۱۸ عیار حدود ۷۵ درصد ترکیب را طلا تشکیل می‌دهد و بقیه آن مس و نقره است. این دو فلز فقط برای استحکام بیشتر اضافه نمی‌شوند؛ نسبت متعادل آن‌ها همان رنگ زرد گرم و آشنای طلا را حفظ می‌کند. حتی تغییر کمی در نسبت همین مس و نقره می‌تواند طیف رنگ را از زرد روشن تا زرد تیره‌تر تغییر دهد، و همین تفاوت‌ها است که باعث می‌شود عیار طلاها در نهایت رنگ و کیفیت متفاوتی داشته باشند.

مواد تشکیل دهنده طلا سفید

طلای سفید همیشه برای کسانی که دنبال ظاهری مدرن و متفاوت از طلای کلاسیک هستند، گزینه جذابی بوده، اما خیلی‌ها نمی‌دانند که این رنگ خاص نتیجه یک ترکیب هوشمندانه از چند فلز است، نه یک نوع طلای جداگانه. در طبیعت چیزی به اسم طلای سفید وجود ندارد. چیزی که با این نام می‌شناسیم، در واقع همان طلای زرد است که با فلزات سفیدرنگی مثل پالادیوم، نیکل، نقره و مس مخلوط شده و رنگی نقره‌ای-خاکستری به آن داده، و در آخر هم با یک روکش رودیوم درخشش براق‌تری پیدا می‌کند. نوع و درصد همین فلزات کمکی است که تعیین می‌کند جواهر نهایی چقدر دوام داشته باشد، چقدر سخت باشد و چقدر با پوست افراد سازگار باشد. البته همین روکش رودیوم با گذر زمان کم‌رنگ می‌شود و برای حفظ درخشش طلای سفید، گاهی نیاز به تمیز کردن طلا و تمدید این روکش پیدا می‌شود.

مواد تشکیل دهنده طلا رز گلد

طلای رزگلد این چند سال یکی از محبوب‌ترین انتخاب‌ها برای ساخت جواهرات بوده و رنگ گرم و رمانتیکش، نظر خیلی از مشتری‌ها را جلب کرده. اما این رنگ صورتی زیبا هم نتیجه یک ترکیب دقیق و حساب‌شده است، نه طلایی با منشأ متفاوت از طلای معمولی. رزگلد در واقع همان طلای زرد است که با درصد بیشتری از مس و مقداری نقره ترکیب شده. مثلاً در رزگلد ۱۸ عیار معمولاً حدود ۷۵ درصد طلای خالص با تقریباً ۲۲.۵ درصد مس و ۲.۷۵ درصد نقره ترکیب می‌شود. هرچه مس بیشتری در این ترکیب باشد، رنگ نهایی به سمت صورتی پررنگ‌تر یا حتی قرمز می‌رود؛ و در طرف مقابل، نقره بیشتر باعث می‌شود رنگ ملایم‌تر و طبیعی‌تری به جواهر بدهد. همین تعادل بین مس و نقره است که هم زیبایی و هم دوام نهایی این نوع طلا را تعیین می‌کند.

مواد تشکیل دهنده طلا سبز

طلای سبز یکی از کمیاب‌ترین و خاص‌ترین رنگ‌های طلا در بازار جواهرات است که به خاطر ظاهر طبیعی و متفاوتش، طرفداران خودش را دارد. با این حال خیلی‌ها نمی‌دانند این رنگ خاص از چه چیزی ساخته می‌شود. طلای سبز در واقع از ترکیب طلای زرد با نقره به دست می‌آید و گاهی هم مقداری کادمیوم به آن اضافه می‌کنند. مثلاً اگر حدود ۷۵ درصد طلا و ۲۵ درصد نقره را با هم ترکیب کنیم، یک طلای سبز کم‌رنگ به دست می‌آید. هرچه نقره بیشتری در این ترکیب باشد، رنگ سبز پررنگ‌تر و واضح‌تر می‌شود، و اگر کادمیوم هم اضافه شود، سایه‌های متفاوت‌تری از سبز ایجاد می‌شود. به همین دلیل، طلای سبز با همین ظاهر طبیعی و کمیابش، گاهی برای ساخت حلقه‌های ازدواج یا قطعات خاص جواهرات استفاده می‌شود.

مواد تشکیل دهنده طلا سیاه

طلای سیاه شاید کمتر در ویترین طلافروشی‌های سنتی دیده شود، اما در جواهرات مدرن و خاص جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده. خیلی‌ها فکر می‌کنند این رنگ نتیجه یک فلز جداگانه است، اما داستان واقعی فرق دارد. طلای سیاه برخلاف رنگ‌های دیگر، معمولاً از یک ترکیب آلیاژی ساده به دست نمی‌آید، بلکه نتیجه چند روش خاص روی سطح طلای پایه است. این رنگ یا با آلیاژ کردن طلا با فلزاتی مثل کبالت و کروم به دست می‌آید، یا با تغییر سطحی مثل آبکاری رودیوم همراه با روتنیوم. در روش‌های پیشرفته‌تر هم از تکنیک‌های لیزری استفاده می‌شود تا روی سطح طلا یک بافت ریز ایجاد شود که نور را به‌گونه‌ای بازتاب می‌دهد که طلا کاملاً سیاه به نظر برسد. به همین خاطر، طلای سیاه بیشتر یک پردازش تخصصی روی طلای معمولی است تا یک نوع آلیاژ مستقل، و همین ویژگی است که آن را برای طراحی‌های مدرن و خاص جواهرات جذاب کرده است.

مواد تشکیل دهنده طلا آبی

طلای آبی برخلاف رنگ‌های رایج‌تر، از ترکیب طلای خالص با فلزاتی به دست می‌آید که در جواهرسازی کمتر استفاده می‌شوند. این آلیاژ معمولاً از ترکیب طلا با فلزاتی مثل ایندیم، گالیم یا آهن ساخته می‌شود. همین عناصر هستند که آن رنگ آبی متمایز و کمتر دیده‌شده را به طلا می‌دهند، رنگی که با هیچ‌کدام از آلیاژهای دیگر قابل ساخت نیست. اما به دلیل ساختار خاص این ترکیب و شکنندگی نسبتاً بالایش، طلای آبی بیشتر برای قطعات تزئینی و خاص جواهرات استفاده می‌شود، نه برای بخش‌های اصلی و پراستفاده.

مواد تشکیل دهنده طلا ارغوانی

طلای ارغوانی یکی از شگفت‌انگیزترین آلیاژهای طلا است که برخلاف رنگ‌های دیگر، ظاهری شیشه‌مانند و کاملاً متفاوت دارد و معمولاً در طراحی‌های هنری و خاص جواهرات استفاده می‌شود. این نوع طلا که گاهی طلای آمیتیست هم نامیده می‌شود، از ترکیب طلای خالص با آلومینیوم به دست می‌آید. حدود ۷۹ درصد این ترکیب طلا است و بقیه آلومینیوم، با نسبتی که به ازای هر اتم طلا، دو اتم آلومینیوم قرار می‌گیرد. همین نسبت خاص است که آن رنگ ارغوانی جذاب و کم‌نظیر را ایجاد می‌کند، رنگی که در هیچ‌کدام از آلیاژهای رایج دیگر طلا دیده نمی‌شود. اما چون این ترکیب شکننده است و شباهت زیادی به شیشه دارد، طلای ارغوانی بیشتر برای کارهای تزئینی، منبت‌کاری و قطعات کوچک جواهرات به کار می‌رود، نه برای ساخت یک قطعه کامل و پرکاربرد.

جمع بندی

بعد از آشنایی با ساختار اتمی، نحوه شکل‌گیری و آلیاژهای مختلف طلا، می‌شود به یک نتیجه ساده و کاربردی برای انتخاب جواهرات رسید.بعد از آشنایی با ساختار اتمی، نحوه شکل‌گیری و آلیاژهای مختلف طلا، می‌شود به یک نتیجه ساده و کاربردی برای انتخاب جواهرات رسید.
طلا در ذات خودش فلزی خالص و نرم است که برای تبدیل شدن به یک قطعه زینتی بادوام، باید با فلزات دیگری مثل نقره، مس، پالادیوم، نیکل، روی یا حتی کادمیوم ترکیب شود. همین ترکیبات هستند که هم استحکام لازم برای استفاده روزمره را به جواهر می‌دهند و هم رنگ‌های مختلفی مثل زرد کلاسیک، سفید، رزگلد، سبز و حتی سیاه یا آبی را به وجود می‌آورند. یعنی هیچ قطعه طلایی صرفاً «طلا» نیست، بلکه ترکیب دقیق و حساب‌شده‌ای از چند فلز است که عیار، رنگ و کیفیت نهایی آن را تعیین می‌کند. به همین دلیل، اگر قبل از خرید با این ترکیبات و روش‌های تشخیص عیار طلا آشنا باشید، می‌توانید با آگاهی و اطمینان بیشتری انتخابی متناسب با سبک و نیاز خودتان داشته باشید.